Tworzony od 90 lat Polski Słownik Biograficzny będzie miał drugą serię
29 stycznia 2024, 16:39Jeden z największych i najważniejszych projektów naukowych polskiej humanistyki, Polski Słownik Biograficzny (PSB), ukazuje się od 1935 roku. Pracują nad nim naukowcy z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Przez ostatnich 90 lat pracowało przy nim ponad 4000 specjalistów z kraju i zagranicy. Od 2022 roku tworzona jest lista haseł, które znajdą się w serii uzupełniającej słownika. Projekt zbliża się do końca, a na liście znajdzie się 30 tysięcy haseł.
Wielkie badania DNA pokazują historię ludzkich chorób z ostatnich 37 000 lat
15 lipca 2025, 06:10W wyniku sekwencjonowania DNA pobranego ze szczątków 1313 osób, które żyły w Eurazji w ciągu ostatnich 37 000 lat, znaleziono materiał genetyczny 5486 bakterii, wirusów i pasożytów, należących do 492 gatunków ze 136 rodzajów. Było wśród nich 3384 patogenów ludzkich należących do 124 gatunków, w tym i takie, na które dotychczas nie natrafiono w starych ludzkich szczątkach. Zespół naukowy, w skład którego wchodzili m.in. Eske Willerslev, Astrid K. N. Iversen i Martin Sikora, stwierdził, że najstarsze ze znalezionych dowodów na zoonozy – choroby, którymi ludzie zarażają się od zwierząt – pochodzą sprzed 6500 lat. Choroby te zaczęły się szerzej rozprzestrzeniać około 5000 lat temu.
Bolero mózgu i rzeczywistości
8 kwietnia 2008, 08:31Anne Adams to kanadyjska artystka, która namalowała obraz Rozwikływanie bolera (w angielskim mamy do czynienia z grą językową, ponieważ tytuł Unravelling Boléro nawiązuje także do nazwiska autora utworu Maurice'a Ravela). Ukończyła swoje dzieło w 1994 r., nie wiedząc, że dokumentuje pierwsze objawy choroby neurodegeneracyjnej, a mianowicie pierwotnej afazji postępującej (ang. primary progressive aphasia, PPA). Co ciekawe, w momencie tworzenia utworu kompozytor cierpiał dokładnie na tę samą chorobę (Brain).
Powidoki międzyzmysłowe
10 kwietnia 2009, 08:51W iluzji wodospadu przyglądanie się przez jakiś czas spadającej wodzie powoduje, że po przeniesieniu wzroku na nieruchomy obiekt widzimy jego przemieszczanie się w kierunku przeciwnym do wody. Badacze z MIT-u wykazali, że ujemny powidok pierwszego ruchu występuje nie tylko w przypadku wzroku, ale również dotyku. Co więcej, zmysły te wydają się ze sobą powiązane.
Ekopasja - nowoczesna ekologia
17 czerwca 2010, 19:30„Mój świat na nowo" to przewodnie hasło portalu www.ekopasja.pl. Pomimo tego, co sugeruje nazwa „ekopasja", projekt wykracza daleko poza popularnie rozumianą problematykę ekologiczną obejmując pięć obszarów tematycznych:
Kalmar wykrywa dźwięk całym ciałem
4 lutego 2011, 10:44Kałamarnice słyszą, ale zupełnie inaczej niż my, ludzie. Nie polegają na zmianach ciśnienia wywołanych przez fale dźwiękowe, lecz wyczuwają generowany przez nie ruch wody (The Journal of Experimental Biology).
Pszczoły też są poszukiwaczkami wrażeń
9 marca 2012, 11:48Nowe studium sugeruje, że poszukiwanie wrażeń nie jest zachowaniem występującym wyłącznie u ludzi i innych kręgowców. Jedną na dwadzieścia pszczół miodnych także należy uznać za amatorkę przygód.
Zaobserwowano najmniejsze znane krople
21 maja 2013, 10:32Podczas eksperymentów prowadzonych w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) przez profesor fizyki Julię Velkovska z Vanderbilt University zauważono pojawienie się najmniejszych zarejestrowanych kropli. Powstały one podczas kolizji protonów z jonami ołowiu
Obiecujący lek zwalcza nowotwory płuc
23 października 2014, 12:34OTS964 to nowy lek, który u myszy usuwa agresywne komórki ludzkiego nowotworu płuc. Lek, podawany w formie pigułek lub zastrzyków blokuje działania białka, które jest w dużych ilościach produkowane w komórkach różnych nowotworów – w tym nowotworów płuc i piersi – a jest rzadko aktywne w zdrowych tkankach
Pluskwy domowe mają ulubione kolory
26 kwietnia 2016, 11:57Generalnie pluskwy domowe (Cimex lectularius) wolą się ukrywać w miejscach czerwonych lub czarnych, ale na preferencje osobnicze wpływają już różne czynniki, np. wiek czy płeć.
